Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Δημοσίευση νέων Ευρωπαϊκών κανονισμών

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ ο Κανονισμός 1107/2009 για την έγκριση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ο οποίος θα μπει σε πλήρη εφαρμογή μετά από 18 μήνες.

Ταυτόχρονα , δημοσιεύθηκε και η Οδηγία πλαίσιο 128/2009 για την ορθολογική χρήση των φπ βάσει της οποίας το 2012 η Ελλάδα, όπως και τα υπόλοιπα κράτη – μέλη, οφείλουν να αποστείλουν στην Κομισιόν τα Εθνικά σχέδια Δράσης τους, τα οποία θα περιλαμβάνουν προτάσεις σχετικά με τα παρακάτω:

  • Εκπαίδευση εμπλεκομένων στη φυτοπροστασία
  • Απαιτήσεις για τις Πωλήσεις των φπ
  • Διαδικασίες για την Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού
  • Διαδικασίες για τον έλεγχο του εξοπλισμού εφαρμογής (ψεκαστικών μηχανημάτων)
  • Διαδικασίες για την κατ’ εξαίρεση εφαρμογή αεροψεκασμών με φπ
  • Διαδικασίες για την προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος
  • Καθορισμός Προστατευόμενων περιοχών
  • Κατευθυντήριες οδηγίες για τον Χειρισμό, την αποθήκευση και την επεξεργασία των κενών συσκευασιών και τέλος
  • Κατευθυντήριες οδηγίες για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών (IPM) με ταυτόχρονο και καθορισμό προτεραιοτήτων από τις παραπάνω απαιτήσεις σε επίπεδο χώρας /νομού ή χωραφιού.

Στις αρχές του 2009 ψηφίστηκαν τόσο ο νέος Κανονισμός που αφορά στην έγκριση φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ο οποίος θα αντικαταστήσει την Οδηγία 91/414, αλλά και η Οδηγία πλαίσιο για την αειφόρο χρήση τους.

Ο νέος Κανονισμός διαμορφώνει ένα κοινό πλαίσιο απαιτήσεων για τις εγκρίσεις και στα 27 Κράτη – Μέλη, το οποίο ναι μεν προϋπήρχε αλλά πλέον γίνεται αυστηρότερο.

Επιπροσθέτως, με την Οδηγία πλαίσιο για την αειφόρο χρήση, βαρύτητα δίδεται πέρα από τις απαιτήσεις για την έγκριση κυκλοφορίας και στη χρήση. Δημιουργείται δηλαδή ένα θεσμικό πλαίσιο που περιλαμβάνει διαρκείς εκπαιδεύσεις αγροτών, αλλά και όλων των εμπλεκομένων στη διαδικασία εμπορίας – διακίνησης – χρήσης φυτοφαρμάκων, καθώς και ελέγχους διαδικασιών, ψεκαστικών μηχανημάτων κ.α..

Μέσω, δε, των εθνικών προγραμμάτων δράσης, στόχος είναι ο περιορισμός των ενδεχόμενων κινδύνων για το χρήστη, τον καταναλωτή, αλλά φυσικά και το περιβάλλον, ενώ, επιπλέον, ενσωματώνεται η υποχρέωση για εφαρμογή του product stewardship, δηλαδή παρακολούθηση του προϊόντος, μέχρι την τελική χρήση του και την αποκομιδή των οποιωνδήποτε απορριμμάτων.

Όπως όμως έχει τονίσει η βιομηχανία φυτοπροστασίας και στο παρελθόν, αλλά και σύσσωμος ο αγροτικός κόσμος, η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία και συγκεκριμένα ο νέος Κανονισμός περιέχει και αμφισβητούμενα σημεία. Η αρχή της αξιολόγησης και διαχείρισης του κινδύνου δεν υιοθετήθηκε στο υπάρχον κείμενο και η τύχη των διάφορων ουσιών βασίζεται στις εγγενείς ιδιότητες τους χωρίς την εκτίμηση περιορισμού των ενδεχόμενων επιπτώσεων με τη λήψη προληπτικών μέτρων, όπως π.χ. η χρήση μέσων ατομικής προστασίας. Ο νέος αυτός τρόπος αξιολόγησης θα εφαρμοστεί από το 2011 σταδιακά και για όλες τις ουσίες που θα βρίσκονται στην αγορά της ΕΕ και θα επαναξιολογούνται μία προς μία.

Το πλήρες κείμενο του Κανονισμού μπορείτε να το βρείτε στη σελίδα http://www.europarl.europa.eu/oeil/file.jsp?id=5372312 , ενώ της Οδηγίας πλαίσιο στη σελίδα http://www.europarl.europa.eu/oeil/file.jsp?id=5372322.

Ελληνική Νομοθεσία

Στην Ελλάδα όσον αφορά στην έγκριση, τη διάθεση στην αγορά και τον έλεγχο των φυτοπροστατευτικών προϊόντων ισχύει το ακόλουθο νομικό πλαίσιο:

Για την έγκριση σκευασμάτων τόσο για νέες στην Ευρωπαϊκή Ένωση δραστικές ουσίες όσο και για ήδη καταχωρημένες στο Παράρτημα Ι, ισχύει ακόμα το ΠΔ 115/97, το οποίο αναμένεται, όμως, να αναθεωρηθεί ύστερα από την πρόσφατη υιοθέτηση της νέας Ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την είσοδο φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά. Για την έγκριση βιοκτόνων, είτε με νέες είτε με παλιές δραστικές ουσίες που έχουν ήδη όμως καταχωρηθεί στο Παράρτημα I, IA και IB, ισχύει το ΠΔ 205/2001.

Βάσει της ΥΑ 85418/24.8.88 και του νόμου 721/77, δίδεται η δυνατότητα για έγκριση σκευασμάτων μέσω ΑΣΥΓΕΦ ή μέσω συνοπτικής διαδικασίας, όταν τα προϊόντα αυτά περιέχουν δραστικές ουσίες που έχουν ήδη εγκριθεί στην Ελλάδα ή στην ΕΕ.

Ο νόμος 2538/97 και η τροποποίηση του βάσει του ΦΕΚ 242/1-12-97 δίνουν τη δυνατότητα για προσωρινές εγκρίσεις σε σκευάσματα που περιέχουν δραστικά συστατικά μη εγκεκριμένα στη χώρα μας, αλλά εγκεκριμένα σε 2 τουλάχιστον Ευρωπαϊκές χώρες από τις οποίες η μία αναγκαστικά θα πρέπει να είναι Μεσογειακή.

Τέλος, βάσει της ΥΑ 124831 (ΦΕΚ 2466/31-12-07) μπορούν να εγκριθούν προϊόντα με την επιταχυνόμενη διαδικασία βασισμένα σε μία έγκριση του Νότου, προσωρινή ή οριστική.